श्री-उमा-महेश्वर-पूजा
पूर्वाङ्ग-विघ्नेश्वर-पूजा
(आचम्य)
प्राणान् आयम्य।
[अप उपस्पृश्य, पुष्पाक्षतान् गृहीत्वा।]
ममोपात्त-समस्त-दुरित-क्षयद्वारा
श्री-परमेश्वर-प्रीत्यर्थं करिष्यमाणस्य कर्मणः
अविघ्नेन परिसमाप्त्यर्थम् आदौ विघ्नेश्वरपूजां करिष्ये।
[अप उपस्पृश्य]
अस्मिन् हरिद्राबिम्बे सुमुखं महागणपतिं ध्यायामि, आवाहयामि।
श्री- महागणपतये नमः, आसनं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, पादयोः पाद्यं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, अर्घ्यं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, आचमनीयं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, मधुपर्कं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि। स्नानानन्तरमाचमनीयं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, वस्त्रार्थमक्षतान् समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, यज्ञोपवीताभरणार्थे अक्षतान् समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, दिव्यपरिमलगन्धान् धारयामि। गन्धस्योपरि हरिद्राकुङ्कुमं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, अक्षतान् समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, पुष्पमालिकां समर्पयामि। पुष्पैः पूजयामि।
अर्चना
सुमुखाय नमः
एकदन्ताय नमः
कपिलाय नमः
गजकर्णकाय नमः
लम्बोदराय नमः
विकटाय नमः
विघ्नराजाय नमः
विनायकाय नमः
धूमकेतवे नमः
गणाध्यक्षाय नमः
फालचन्द्राय नमः
गजाननाय नमः
वक्रतुण्डाय नमः
शूर्पकर्णाय नमः
हेरम्बाय नमः
स्कन्दपूर्वजाय नमः
श्री- महागणपतये नमः, नानाविधपरिमलपत्रपुष्पाणि समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, धूपमाघ्रापयामि।
श्री- महागणपतये नमः, अलङ्कारदीपं सन्दर्शयामि।
श्री- महागणपतये नमः, ( ) (नैवेद्यं) निवेदयामि।
निवेदनान्तरम् आचमनीयं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, ताम्बूलं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, कर्पूरनीराजनं दर्शयामि। कर्पूरनीराजनानन्तरमाचमनीयं समर्पयामि।
श्री- महागणपतये नमः, मन्त्रपुष्पं समर्पयामि। स्वर्णपुष्पं समर्पयामि।
अनन्तकोटिप्रदक्षिणनमस्कारान् समर्पयामि।
छत्त्रचामरादिसमस्तोपचारान् समर्पयामि।
प्रार्थनाः समर्पयामि।
प्रधान-पूजा — श्री-उमा-महेश्वर-पूजा
प्राणान् आयम्य।
सङ्कल्पः
ममोपात्त-समस्त-दुरित-क्षयद्वारा श्री-परमेश्वर-प्रीत्यर्थं शुभे शोभने मुहूर्ते अद्य ब्रह्मणः द्वितीयपरार्धे श्वेतवराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरे अष्टाविंशतितमे कलियुगे प्रथमे पादे जम्बूद्वीपे भारतवर्षे भरतखण्डे मेरोः दक्षिणे पार्श्वे शकाब्दे अस्मिन् वर्तमाने व्यावहारिकाणां प्रभवादीनां षष्ट्याः संवत्सराणां मध्ये ( ) नाम संवत्सरे ( ) ( )-ऋतौ ( )-मासे (शुक्ल / कृष्ण)पक्षे ( ) शुभतिथौ (इन्दु / भौम / सौम्य / गुरु / भृगु / स्थिर / भानु)-वासरयुक्तायां ( )-नक्षत्र-( )-योग-( )-करण-युक्तायां च एवं गुण-विशेषण-विशिष्टायाम् अस्याम्
( ) शुभतिथौ अस्माकं सहकुटुम्बानां क्षेमस्थैर्य-धैर्य-वीर्य-विजय-आयुरारोग्य-ऐश्वर्याभिवृद्ध्यर्थं धर्मार्थकाममोक्षचतुर्विधफलपुरुषार्थसिद्ध्यर्थं पुत्रपौत्राभिवृद्ध्यर्थम् इष्टकाम्यार्थसिद्ध्यर्थं मम इहजन्मनि पूर्वजन्मनि जन्मान्तरे च सम्पादितानां ज्ञानाज्ञानकृतमहापातकचतुष्टय-व्यतिरिक्तानां रहस्यकृतानां प्रकाशकृतानां सर्वेषां पापानां सद्य अपनोदनद्वारा सकल-पापक्षयार्थं श्री-उमामहेश्वर-प्रसादसिद्ध्यर्थं यथाशक्ति-ध्यान-आवाहनादि-षोडशोपचारैः श्री-उमामहेश्वरपूजां करिष्ये।
तदङ्गं कलशपूजां च करिष्ये।
श्रीविघ्नेश्वराय नमः यथास्थानं प्रतिष्ठापयामि। शोभनार्थे क्षेमाय पुनरागमनाय च।
(गणपति-प्रसादं शिरसा गृहीत्वा)
आसन-पूजा
पृथिव्या मेरुपृष्ठ ऋषिः। सुतलं छन्दः। कूर्मो देवता॥
घण्टा-पूजा
कलश-पूजा
कलशाय नमः दिव्यगन्धान् धारयामि।
श्री- गङ्गायै नमः। श्री- यमुनायै नमः। श्री- गोदावर्यै नमः। श्री- सरस्वत्यै नमः। श्री- नर्मदायै नमः। श्री- सिन्धवे नमः। श्री- कावेर्यै नमः।
सप्तकोटिमहातीर्थान्यावाहयामि।
(अथ कलशं स्पृष्ट्वा जपं कुर्यात्)
(इति कलशजलेन सर्वोपकरणानि आत्मानं च प्रोक्ष्य।)
आत्म-पूजा
आत्मने नमः, दिव्यगन्धान् धारयामि।
१. आत्मने नमः
२. अन्तरात्मने नमः
३. योगात्मने नमः
४. जीवात्मने नमः
५. परमात्मने नमः
६. ज्ञानात्मने नमः
समस्तोपचारान् समर्पयामि।
पीठ-पूजा
आधारशक्त्यै नमः
मूलप्रकृत्यै नमः
आदिकूर्माय नमः
आदिवराहाय नमः
अनन्ताय नमः
पृथिव्यै नमः
रत्नमण्डपाय नमः
रत्नवेदिकायै नमः
स्वर्णस्तम्भाय नमः
श्वेतच्छत्त्राय नमः
कल्पकवृक्षाय नमः
क्षीरसमुद्राय नमः
सितचामराभ्यां नमः
योगपीठासनाय नमः
गुरु-ध्यानम्
षोडशोपचार-पूजा
देवैर्वेदैश्च वेदान्तैः स्तूयमानात्मवैभवाम्।
ध्यायामि। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
उमामहेश्वरौ इहागच्छतं इह तिष्ठतम्।
इदमासनम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
हस्तयोः इदम् अर्घ्यम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
पादयोः इदं पाद्यम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
मुखे इदम् आचमनीयम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
अयं मधुपर्कः। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं पञ्चामृतस्नानम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं शुद्धोदकस्नानम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इमे वस्त्रोपवस्त्रे। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इमे यज्ञोपवीते। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
अयं गन्धः, ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं आभूषणं ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इमानि पुष्पाणि। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
एतानि बिल्वपत्राणि ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
अर्धनारीश्वराष्टोत्तरशतनामावलिः
चामुण्डिकाम्बायै नमः
श्रीकण्ठाय नमः
पार्वत्यै नमः
परमेश्वराय नमः
महाराज्ञ्यै नमः
महादेवाय नमः
सदाराध्यायै नमः
सदाशिवाय नमः
शिवार्धाङ्ग्यै नमः
शिवार्धाङ्गाय नमः।१०
भैरव्यै नमः
कालभैरवाय नमः
शक्तित्रितयरूपाढ्यायै नमः
मूर्तित्रितयरूपवते नमः
कामकोटिसुपीठस्थायै नमः
काशीक्षेत्रसमाश्रयाय नमः
दाक्षायण्यै नमः
दक्षवैरिणे नमः
शूलिन्यै नमः
शूलधारकाय नमः।२०
ह्रीङ्कारपञ्जरशुक्यै नमः
हरिशङ्कररूपवते नमः
श्रीमद्गणेशजनन्यै नमः
षडाननसुजन्मभुवे नमः
पञ्चप्रेतासनारूढायै नमः
पञ्चब्रह्मस्वरूपभृते नमः
चण्डमुण्डशिरश्छेत्र्यै नमः
जलन्धरशिरोहराय नमः
सिंहवाहायै नमः
वृषारूढाय नमः।३०
श्यामाभायै नमः
स्फटिकप्रभाय नमः
महिषासुरसंहर्त्र्यै नमः
गजासुरविमर्दनाय नमः
महाबलाचलावासायै नमः
महाकैलासवासभुवे नमः
भद्रकाल्यै नमः
वीरभद्राय नमः
मीनाक्ष्यै नमः
सुन्दरेश्वराय नमः।४०
भण्डासुरादिसंहर्त्र्यै नमः
दुष्टान्धकविमर्दनाय नमः
मधुकैटभसंहर्त्र्यै नमः
मधुरापुरनायकाय नमः
कालत्रयस्वरूपाढ्यायै नमः
कार्यत्रयविधायकाय नमः
गिरिजातायै नमः
गिरीशाय नमः
वैष्णव्यै नमः
विष्णुवल्लभाय नमः।५०
विशालाक्ष्यै नमः
विश्वनाथाय नमः
पुष्पास्त्रायै नमः
विष्णुमार्गणाय नमः
कौसुम्भवसनोपेतायै नमः
व्याघ्रचर्माम्बरावृताय नमः
मूलप्रकृतिरूपाढ्यायै नमः
परब्रह्मस्वरूपवते नमः
रुण्डमालाविभूषाढ्यायै नमः
लसद्रुद्राक्षमालिकाय नमः।६०
मनोरूपेक्षुकोदण्डायै नमः
महामेरुधनुर्धराय नमः
चन्द्रचूडायै नमः
चन्द्रमौलये नमः
महामायायै नमः
महेश्वराय नमः
महाकाल्यै नमः
महाकालाय नमः
दिव्यरूपायै नमः
दिगम्बराय नमः।७०
बिन्दुपीठसुखासीनायै नमः
श्रीमदोङ्कारपीठगाय नमः
हरिद्राकुङ्कुमालिप्तायै नमः
भस्मोद्धूलितविग्रहाय नमः
महापद्माटवीलोलायै नमः
महाबिल्वाटवीप्रियाय नमः
सुधामय्यै नमः
विषधराय नमः
मातङ्ग्यै नमः
मकुटेश्वराय नमः।८०
वेदवेद्यायै नमः
वेदवाजिने नमः
चक्रेश्यै नमः
विष्णुचक्रदाय नमः
जगन्मय्यै नमः
जगद्रूपाय नमः
मृडान्यै नमः
मृत्युनाशनाय नमः
रामार्चितपदाम्भोजायै नमः
कृष्णपुत्रवरप्रदाय नमः।९०
रमावाणीसुसंसेव्यायै नमः
विष्णुब्रह्मसुसेविताय नमः
सूर्यचन्द्राग्निनयनायै नमः
तेजस्त्रयविलोचनाय नमः
चिदग्निकुण्डसम्भूतायै नमः
महालिङ्गसमुद्भवाय नमः
कम्बुकण्ठ्यै नमः
कालकण्ठाय नमः
वज्रेश्यै नमः
वज्रिपूजिताय नमः।१००
त्रिकण्टक्यै नमः
त्रिभङ्गीशाय नमः
भस्मरक्षायै नमः
स्मरान्तकाय नमः
हयग्रीववरोद्धात्र्यै नमः
मार्कण्डेयवरप्रदाय नमः
चिन्तामणिगृहावासायै नमः
मन्दराचलमन्दिराय नमः
विन्ध्याचलकृतावासायै नमः
विन्ध्यशैलार्यपूजिताय नमः।११०
मनोन्मन्यै नमः
लिङ्गरूपाय नमः
जगदम्बायै नमः
जगत्पित्रे नमः
योगनिद्रायै नमः
योगगम्याय नमः
भवान्यै नमः
भवमूर्तिमते नमः
श्रीचक्रात्मरथारूढायै नमः
धरणीधरसंस्थिताय नमः।१२०
श्रीविद्यावेद्यमहिमायै नमः
निगमागमसंश्रयाय नमः
दशशीर्षसमायुक्तायै नमः
पञ्चविंशतिशीर्षवते नमः
अष्टादशभुजायुक्तायै नमः
पञ्चाशत्करमण्डिताय नमः
ब्राह्म्यादिमातृकारूपायै नमः
शताष्टेकादशात्मवते नमः
स्थिरायै नमः
स्थाणवे नमः।१३०
बालायै नमः
सद्योजाताय नमः
उमायै नमः
मृडाय नमः
शिवायै नमः
शिवाय नमः
रुद्राण्यै नमः
रुद्राय नमः
ईश्वर्यै नमः
ईश्वराय नमः।१४०
कदम्बकाननावासायै नमः
दारुकारण्यलोलुपाय नमः
नवाक्षरीमनुस्तुत्यायै नमः
पञ्चाक्षरमनुप्रियाय नमः
नवावरणसम्पूज्यायै नमः
पञ्चायतनपूजिताय नमः
देहस्थषट्चक्रदेव्यै नमः
दहराकाशमध्यगाय नमः
योगिनीगणसंसेव्यायै नमः
भृग्वादिप्रमथावृताय नमः।१५०
उग्रतारायै नमः
अघोररूपाय नमः
शर्वाण्यै नमः
शर्वमूर्तिमते नमः
नागवेण्यै नमः
नागभूषाय नमः
मन्त्रिण्यै नमः
मन्त्रदैवताय नमः
ज्वलज्जिह्वायै नमः
ज्वलन्नेत्राय नमः।१६०
दण्डनाथायै नमः
दृगायुधाय नमः
पार्थाञ्जनास्त्रसन्दात्र्यै नमः
पार्थपाशुपतास्त्रदाय नमः
पुष्पवच्चक्रताटङ्कायै नमः
फणिराजसुकुण्डलाय नमः
बाणपुत्रीवरोद्धात्र्यै नमः
बाणासुरवरप्रदाय नमः
व्यालकञ्चुकसंवीतायै नमः
व्यालयज्ञोपवीतवते नमः।१७०
नवलावण्यरूपाढ्यायै नमः
नवयौवनविग्रहाय नमः
नाट्यप्रियायै नमः
नाट्यमूर्तये नमः
त्रिसन्ध्यायै नमः
त्रिपुरान्तकाय नमः
तन्त्रोपचारसुप्रीतायै नमः
तन्त्रादिमविधायकाय नमः
नववल्लीष्टवरदायै नमः
नववीरसुजन्मभुवे नमः।१८०
भ्रमरज्यायै नमः
वासुकिज्याय नमः
भेरुण्डायै नमः
भीमपूजिताय नमः
निशुम्भशुम्भदमन्यै नमः
नीचापस्मारमर्दनाय नमः
सहस्राराम्बुजारूढायै नमः
सहस्रकमलार्चिताय नमः
गङ्गासहोदर्यै नमः
गङ्गाधराय नमः।१९०
गौर्यै नमः
त्रिलोचनाय नमः
श्रीशैलभ्रमराम्बाख्यायै नमः
मल्लिकार्जुनपूजिताय नमः
भवतापप्रशमन्यै नमः
भवरोगनिवारकाय नमः
चन्द्रमण्डलमध्यस्थायै नमः
मुनिमानसहंसकाय नमः
प्रत्यङ्गिरायै नमः
प्रसन्नात्मने नमः।२००
कामेश्यै नमः
कामरूपवते नमः
स्वयम्प्रभायै नमः
स्वप्रकाशाय नमः
कालरात्र्यै नमः
कृतान्तहृते नमः
सदान्नपूर्णायै नमः
भिक्षाटाय नमः
वनदुर्गायै नमः
वसुप्रदाय नमः।२१०
सर्वचैतन्यरूपाढ्यायै नमः
सच्चिदानन्दविग्रहाय नमः
सर्वमङ्गलरूपाढ्यायै नमः
सर्वकल्याणदायकाय नमः
राजराजेश्वर्यै नमः
श्रीमद्राजराजप्रियङ्कराय नमः२१६
॥इति श्री-स्कन्दपुराणे श्री-अर्धनारीश्वराष्टोत्तरशतनामावलिः सम्पूर्णा॥
अयं धूपः। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
एष दीपः ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
एतानि नानाविध-नैवेद्यानि ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं आचमनीयं ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं नीराजनं ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं ताम्बूलम्। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
इदं छत्रं, इदं चामरं, इदं व्यजनम्, इदं दर्पणः। ॐ उमामहेश्वराभ्यां नमः।
अनया पूजया भगवान् उमामहेश्वरः प्रीयताम्॥
श्री-उमामहेश्वराष्टकम्
इति श्रीहालास्यमाहात्म्ये सङ्घिलकृतम् उमामहेश्वराष्टकं सम्पूर्णम्।