स्तोत्रसंहिताStotraSamhita
Pūjā

वरलक्ष्मी-व्रत-कथा [भविष्योत्तरपुराणम्]

Varalakṣmī-vrata-kathā [bhaviṣyottarapurāṇam]
कैलासशिखरे रम्ये नानागणनिषेविते।
मन्दारविटपिप्रीते नानामणिविभूषिते॥१॥
पाटलाशोकपुन्नागखर्जूरवकुलान्विते।
कुबेरवरुणेन्द्रादिदिक्पालैश्च समावृते॥२॥
नारदागस्त्यवाल्मीकिपराशरसमावृते।
रत्नपीठे सुखासीनं शङ्करं लोकशङ्करम्॥३॥
पप्रच्छ गौरी सन्तुष्टा लोकानुग्रहकाम्यया।

पार्वत्युवाच

भगवन् सर्वलोकेश सर्वभूतहिते रत।
यद्रहस्यमिदं पुण्यं तदाचक्ष्व ममानघ।

ईश्वर उवाच

व्रतानामुत्तमं नाम सर्वसौभाग्यकारणम्॥४॥
सर्वसम्पत्प्रदं शीघ्रं पुत्रपौत्रप्रवर्धनम्।
वरलक्ष्मीव्रतं नाम व्रतमस्ति मनोहरम्॥५॥
शुक्ले श्रावणिके मासे पूर्णिमोपान्त्यभार्गवे।
यदा तु नारी वर्तेत व्रते तस्याः फलं शृणु॥६॥

पार्वत्युवाच

विधिना केन कर्तव्यं तत्र का नाम देवता।
कया चाऽऽराधिता पूर्वं साऽभूत् सन्तुष्टमानसा॥७॥

ईश्वर उवाच

वरलक्ष्मीव्रतं पुण्यं वक्ष्यामि शृणु पार्वति।
कुण्डिनं नाम नगरं सर्वमण्डनमण्डितम्॥८॥
हेमप्राकारसंयुक्तं चामीकरगृहोज्ज्वलम्।
तत्राभूद् ब्राह्मणी काचिन्नाम्ना चारुमती श्रुता॥९॥
पतिभक्तिरता साध्वी श्वश्रूश्वशुरयोर्मता।
कलावती सा विदुषी सततं मञ्जुभाषिणी॥१०॥
तस्याः प्रसन्नचित्ताया लक्ष्मीः स्वप्नगता तदा।
एहि कल्याणि भद्रं ते वरलक्ष्मीः समागता॥११॥
नभोमासे पूर्णिमायां नातिक्रान्ते भृगोर्दिने।
मत्पूजा तत्र कर्तव्या वरं दास्यामि काङ्क्षितम्॥१२॥
इत्युक्तां वरलक्ष्मीं सा तुष्टाव परया मुदा।
नमस्ते सर्वलोकानां जनन्यै पुण्यमूर्तये॥१३॥
शरण्ये त्रिजगद्वन्द्ये विष्णुवक्षःस्थलालये।
त्वयाऽवलोकितः सद्यः स धन्यः स गुणान्वितः॥१४॥
स श्लाघ्यः स कुशलम्बी च स शूरः स च पण्डितः।
जन्मान्तरसहस्रेषु किं मया सुकृतं कृतम्॥१५॥
अतस्त्वत्पादयुगलं पश्यामि हरिवल्लभे।
एवं स्तुता सा कमला प्रादात् तस्यै बहून् वरान्॥१६॥
ततश्चारुमती साध्वी स्वप्नादुत्थाय सम्भ्रमात्।
तत्सर्वं कथयामास बन्धूनां पुरतस्तदा॥१७॥
श्रुत्वा तु बान्धवाः सर्वे साधु साध्विति चाब्रुवन्।
तथैव करवामेति तदागमनकाङ्क्षिणः॥१८॥
भाग्योदयेन सम्प्राप्ते वरलक्ष्मीदिने तथा।
स्त्रियः प्रसन्नहृदया निर्मलाश्चित्रवाससः॥१९॥
नूतनैस्तण्डुलैः पूर्णे कुम्भे च वटपल्लवैः।
सायं चारुमतीमुख्याश्चक्रुः पूजां प्रयत्नतः॥२०॥
पद्मासने पद्मकरे सर्वलोकैकपूजिते।
नारायणप्रिये देवि सुप्रीता भव सर्वदा॥२१॥
इत्यादिमन्त्रैः सकलैरुपचारा यथाक्रमम्।
कृत्वा तु दक्षिणे हस्ते नवसूत्रं दधुः स्त्रियः॥२२॥
हविष्यं सघृतं चैव वरलक्ष्म्यै न्यवेदयन्।
गन्धादिभिरलङ्कृत्य सुशीलं वृद्धभूसुरम्॥२३॥
तस्मै दत्त्वा वायनं च द्वादशापूपसंयुतम्।
ततो देवीसमीपे तु हविष्यं चक्रुरङ्गनाः॥२४॥
अथ लक्ष्मीप्रसादेन मुक्तामाणिक्यभूषिताः।
नूपुराक्रान्तचरणा मणिकाञ्चनभूषणाः॥२५॥
पुत्रपौत्रैः परिवृता धनधान्यसमृद्धिभिः।
अन्नदानरता नित्यं बन्धुपोषणतत्पराः॥२६॥
स्वं स्वं सद्म समाजग्मुर्हस्त्यश्वरथसङ्कुलम्।
अन्योन्यं कथयामासुः श्रुतं चारुमतीमुखात्॥२७॥
इदं सत्यमिदं सत्यं नरो भद्राणि पश्यति।
वयं चारुमतीमुख्या उपलब्धमनोरथाः॥२८॥
पुण्या चारुमती धन्या भूयो भाग्यवती चिरम्।
स्वयं यस्यान्महालक्ष्म्या बोधितं हि व्रतोत्तमम्॥२९॥
इति चारुमतीं साध्वीं तुष्टुवुस्तत्र योषितः।
वरलक्ष्मीव्रतं नाम तदादि भुवि विश्रुतम्॥३०॥
एतत् ते सर्वमाख्यातं व्रतानामुत्तमं व्रतम्।
य इदं शृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा समाहितः।
सिद्ध्यन्ति सर्वकार्याणि वरलक्ष्मीप्रसादतः॥३१॥